Exploded View

22 jan 2021
t/m
28 feb 2021

EXPLODED VIEW

Deelnemende kunstenaars: Jasper Coppes, Maarten Davidse, Pavèl van Houten, Eline Kersten i.s.m. Jacqueline Heerema, Wouter Osterholt, Daniela de Paulis, Miriam Sentler, Silvia Stucky, Curdin Tones i.s.m. Frank Müller, Leonid Tsvetkov en Paola Romoli Venturi.

In 2018 en 2019 zijn 13 internationale kunstenaars op expeditie gegaan naar het Parco Regionale dell’Appia Antica in Rome. Dit lintvormig park, dat als groene long door de zuidelijke contreien van Rome trekt, vormt de eerste 11 mijl van de beroemde Via Appia Antica, die met zijn in totaal 360 mijl tot aan Brindisi (Zuid-Italië) loopt. Samen met diverse wetenschappers, stakeholders en praktijk-beoefenaars – variërend van archeologen, architecten, planologen tot parkmanagers en geologen, een vulkanoloog, een valkenier en een kraai (en niet te vergeten ettelijke vrijwilligers en lokale bevolking) – hebben de kunstenaars verschillende delen en lagen van het Via Appia park in kaart gebracht en is er een diversiteit aan nieuwe perspectieven op dit eeuwenoude erfgoedlandschap aan het licht gekomen. De kunstenaars figureerden hierbij onder andere als pelgrim, interviewer, tuin-man, danser, spelleider of actievoerder; zij observeerden en participeerden.

De resultaten van dit interdisciplinaire onderzoek van erfgoedspecialisten en kunstenaars/onderzoekers in Rome worden in de vorm van nieuwe, spannende projecten, filmproducties en installaties in januari en februari 2021 in Arti et Amicitie te Amsterdam tentoongesteld. In samenwerking met het Interfacultair Onderzoeksinstituut CLUE+/VU, het Allard Pierson Museum en de UVA wordt een wervelend publieksprogramma samengesteld.

De resultaten van bij dit project betrokken kunstenaars vormen – als een actuele explosietekening van de Via Appia Antica – de tentoonstelling Exploded View.
Curator: Krien Clevis

N.B. De oorspronkelijke datum (23.04 – 31.05.2020) is i.v.m. de maatregelen rondom COVID-19 verplaatst naar 21.01 – 28.02.2021. Officiële opening 22 januari 2021.

Het Exploded View onderzoeksprogramma in 2018-2019 is een uitwisseling tussen het Parco Regionale dell’Appia Antica in Rome met het Amstelpark in Amsterdam, en is tot stand gekomen in samenwerking met het Interfacultair Onderzoeksinstituut CLUE+ (Cultural Landscapes and Urban Environment) van de Vrije Universiteit, Stichting In Principio en Zone2Source, te Amsterdam.

Deze tentoonstelling van Exploded View is mede mogelijk gemaakt dankzij een genereuze bijdrage van het Mondriaan Fonds en het Prins Bernhard Cultuurfonds (Noord-Holland).

HOME

Voorlopig programma
EXPLODED VIEWS – PROGRAMMA – overzicht tijdens de tentoonstelling (O.V.

In samenwerking met CLUE+/VU en het Allard Pierson Museum wordt zowel in het UVA-Live (onderdeel van het nieuwe gratis gedeelte van het Allard Pierson) als in Arti et Amicitiae een speciaal publieks-programma georganiseerd, waarin de kunstenaars u meenemen langs hun onderzoek en werk op de Via Appia Antica.

Donderdag 21 januari Arti et Amicitiae 16.00 uur
PREVIEW EXPLODED VIEW voor pers en select gezelschap: dr. KRIEN CLEVIS curator Exploded View: uitleg project en preview van de tentoonstelling Exploded View. Met aanwezigheid van een aantal kunstenaars (O.V.).

Vrijdag 22 januari Arti et Amicitiae 20.00 – 22.00 uur
(ev. eerder en langer i.v.m. timeslots) OPENING EXPLODED VIEW: prof. Dr. Quilici directeur Parco Archeologico dell’Appia Antica (O.V) en prof. dr. GERT-JAN BURGERS directeur CLUE+/VU. Openingswoord, opgevolgd door een performance van PAOLA ROMOLI VENTURI kunstenaar. N.B. afhankelijk van de situatie zal de performance LIVE of via Livestream worden uitgevoerd.

Woensdag 27 januari Arti et Amicitiae, tentoonstellingszalen: 14.00 – 16.00 uur 
14.00 u: CHARLOTTE MUNNIK sopraan / PAVÈL VAN HOUTEN / KRIEN CLEVIS Introductie op de tentoonstelling en zang in de tentoonstellingszaal, met performance van PAVÈL VAN HOUTEN. N.B. afhankelijk van de situatie zal de performance LIVE of via Livestream en Zoom worden uitgevoerd. 15.00 u: ELINE KERSTEN en JACQUELINE HEEREMA: Soil-research, artist talks in de tentoonstellings-zaal

Donderdag 28 januari Arti et Amicitiae: 14.00 uur
(alternatief: 3 februari, combi met Maarten) FRED SPIER emeritus hoogleraar Big History (UVA) en tevens wetenschapper van het Andesgebergte in Peru. www.bighistory.info / DANIELA DE PAULIS ‘A Bird’s Eye View of Bird’s Eye Views’: Over het hoe en waarom mensen vanuit vogelperspectief de aarde begonnen te bekijken. In zijn presentatie toont Spier voorbeelden van dergelijke representaties, die in een culturele en historische context worden geplaatst. Daarbij worden de eerste contouren van een geschiedenis van vogelperspectieven geschetst. Live streaming en via Zoom via de tentoonstellingszaal in Arti et Amicitiae, met een talk van DANIELA DE PAULIS (15.00 u.).

Woensdag 3 februari Arti et Amicitiae: 14.00 – 16.00 uur 
14.00 u: MIRIAM SENTLER alumnus-student MA-Artistic Research UVA. Lezing over antieke rituelen en performatieve praktijken op de Via Apia Antica 15.00 u: MAARTEN DAVIDSE talk

Vrijdag 5 februari UVA (of UVA-Live Allard Pierson): 13.00 – 16.00 uur 
Mini-Symposium UVA/Artistic Research: Mini-symposium over Artistic Research in situ met studenten MA-Artistic Research UVA/BA Rietveld Academie (o.l.v. Paula Albuquerque en Mariana Lanari) en BA Fine Arts Maastricht (o.l.v. Krien Clevis). Met presentaties van MARIANA LANARI, MIRIAM SENTLER, KRIEN CLEVIS en studenten.

Woensdag 10 februari UVA-Live Allard Pierson: 14.00 – 17.00 uur 
Mini-symposium CLUE+/VU Afsluitend symposium over de waarde van interdisciplinair onderzoek van erfgoedspecialisten en kunstenaars/onderzoekers op erfgoedplaatsen, met studenten Erfgoedstudies VU, kunstenaars Exploded View, en met GERT-JAN BURGERS hoogleraar Art, Culture, History and Antiquity Vrije Universiteit, directeur CLUE+/VU, FREEK SMIDT architectuurhistoricus, HANS RENES geograficus, IMKE VAN HELLEMONDT landschapsarchitectuur-historicus, KATJA KWASTEK cultuurhistoricus, CARO VERBEEK geurhistoricus, KRIEN CLEVIS kunstenaar/onderzoeker en curator Exploded View, e.a. leden van CLUE+ (O.V.), en kunstenaars WOUTER OSTERHOLT, PAVEL VAN HOUTEN, JASPER COPPES, DANIELA DE PAULIS, ELINE KERSTEN en JACQUELINE HEEREMA (GJ niet van 22-28.2)

Woensdag 17 februari Arti et Amicitiae, tentoonstellingszalen: 14.00 – 16.00 u.
CURDIN TONES en FRANK MȔLLER: Mapping; demonstratie en performance interactieve kaart/map, (en talk van LEONID TSVETKOV).

De tentoonstelling is mede mogelijk gemaakt dankzij het Mondriaan Fonds en het Prins Bernhard Cultuurfonds Noord-Hollend

*Het programma is onder voorbehoud, en wordt met de deelnemende kunstenaars, betrokkenen en partijen afgestemd voor definitieve data.

KUNSTENAARS
JASPER COPPES | CRAW (2019/2020)
Beeldend kunstenaar Jasper Coppes ziet erfgoedparken zoals het Parco Regionale dell’Appia Antica als testruimtes waar de interactie tussen menselijke verhalen en natuurlijke processen kan worden beoefend. Hij vraagt zich af hoe het park deze interactie tussen mensen en niet-menselijke entiteiten faciliteert. Kan het park een plek worden waar de relatie tussen mens en niet-mens opnieuw wordt bezien? Nieuwsgierig naar wat andere bewoners te zeggen hebben over hun erfgoed, verkent hij het park door de ogen van een ongewone gids: een kraai. Hij neemt hiervoor de film Uccellacci e Uccellini (1966) van Pier Paolo Pasolini als uitgangspunt. In Coppes’ film krijgt de kraai de hoofdrol, die het Via Appia Park vanuit een niet-menselijk perspectief bespreekt.

MAARTEN DAVIDSE | The Concious Collective (2019/2020)
Het Parco Regionale dell’Appia Antica bestaat voor 85% uit privaat bezit zoals villa’s en landerijen. Daarnaast worden de publiekelijk toegankelijke delen van het park dagelijks bezocht door 100en bewoners, bezoekers en toeristen die er wandelen, sporten, picknicken, etc.
Al deze verschillende gebruikers nemen het park op een unieke wijze waar. Voor Exploded View heeft beeldend kunstenaar Maarten Davidse in samenwerking met planoloog Victor van Maldegem onderzoek gedaan naar die verschillende manieren waarop het park wordt waargenomen. Het onderzoek en werk van Davidse toont de perspectieven in vier miniatuurlandschappen en vier films.

PAVÈL VAN HOUTEN | Parco Pietà (2019/2020)
Beeldend kunstenaar Pavèl van Houten onderzoekt de complexe relatie tot behoud en beheer van het Via Appia Park, en hoe die wordt vertaald in de dagelijkse handelingen van de parkbeheerders. Tussen 2018 en 2020 werkte hij samen met een boswachter, een archeoloog, een gids en een tuinman in zowel het Parco Regionale dell’Appia Antica als het Amstelpark. Hij filmde de specifieke handelingen die zij verrichtten: van het rooien van planten, restaureren van monumenten tot het verzamelen van plastic. Hierin zag van Houten een parallel met de Piëta van Michelangelo, en dan vooral in de handen van Maria: de één grijpt Jezus stevig vast, de ander staat los van zijn lichaam. Van Houten herkende deze paradoxale houding in zijn gefilmde performance: de spanning tussen behouden en loslaten.

ELINE KERSTEN | Underworld (2019/2020) i.s.m. JACQUELINE HEEREMA | I noticed a rather uncomfortable sensation (2019/2020)
De grond van de Via Appia onderscheidt zich vanwege zijn vruchtbare kwaliteiten door de aanwezigheid van lava. In haar project benadert beeldend kunstenaar/curator Eline Kersten de aarde of grond als een wereld op zich en als een web van levende entiteiten dat fungeert als thuisbasis van micro-organismen, bacteriën, fungi, dieren en insecten. Het is ook de plek waar menselijke lichamen zijn begraven en in de loop van de tijd zijn ontbonden. De grond draagt daarom de herinnering van de mensheid. Samen met het begeleidende essay van Maria Puig de la Bellacasa toont ‘Underworld’ dat de grond onder onze voeten als natuurlijk erfgoed gezien kan worden. Eline Kersten werkte samen met een aantal geologen, een vulkanoloog en architect Gijs Pyckevet (studio ABDR, Rome). De installatie wordt aangevuld met een fotowerk van collega kunstenaar/curator Jacqueline Heerema, die onderzoek doet in het Amstelpark, en een gedeelde fascinatie voor de bodem heeft.

WOUTER OSTERHOLT | Una Forza del Passato (2019/2020)
Het doel van Wouter Osterholt’s project is de aandacht te vestigen op de vergeten geschiedschrijving van het Borghetto Latino, een voormalige sloppenwijk in het Via Appia park, die op last van de bewoners zelf werd afgebroken tijdens een protest in 1969. Deze revolutionaire opstand vormde een sleutelmoment in de geschiedenis van de Italiaanse volkshuisvestingsbeweging. Desondanks is er tegenwoordig niets in het park dat herinnert aan de roemruchtige geschiedenis van de verdwenen wijk. Om dit gebrek te compenseren werden de overblijfselen, in samenwerking met kunst- en architectuurstudenten van resp. de Accademia di Belle Arti di Roma en de Università Roma Tre, middels een op een “archeologische opgraving” in kaart gebracht. De onderzoeksresultaten worden verwerkt in een monument ter nagedachtenis aan Borghetto Latino.

DANIELA DE PAULIS | De Droom van Cicero / Il Sogno di Scipione (2019/2020)
Kunstenaar/onderzoeker Daniela de Paulis verkent het Parco Regionale dell’Appia Antica aan de hand van luchtfoto’s in samenwerking met de Italiaanse militaire luchtvaart. De Paulis is geïnspireerd door De Droom van Cicero, een literaire dialoog waarin Cicero beschrijft hoe de Romeinse tribuun Scipio Aemilianus in een droom neerkijkt op het heelal, en inziet hoe klein de menselijke wereld is in vergelijking met de kosmos. In de Middeleeuwen werd de tekst beschouwd als belangrijk voorbeeld van klassieke filosofie en kosmologie, en wordt tegenwoordig in de filosofie vertaald als een View from Above. In haar project reconstrueert De Paulis de allereerste vlucht over het antieke Rome aan de hand van oorspronkelijke filmbeelden van de gebroeders Wright, die op 15 april 1909 boven het Parco Archeologico di Centocelle vlogen, onderdeel van het Parco Regionale dell’Appia Antica.

MIRIAM SENTLER | Janus-faced / a lament for lost rites (2018/2020)
Beeldend kunstenaar Miriam Sentler is geïnteresseerd in het verschijnen en verdwijnen van fenomenen en objecten, teweeggebracht door kolonisatie, industrie en migratie. Zij is gefascineerd door de directe wisselwerking tussen mens en omgeving en de manier hoe landschappen vorm krijgen door de constante invloed van reizende objecten. Binnen het project Exploded View richt zij zich op de relatie tussen fysieke en efemere tradities, die gerelateerd zijn aan de alternatieve geschiedenis van de Via Appia Antica als religieuze pilgrimroute. Hiermee wil zij zichtbaar maken hoe door de tijd heen de Via Appia haar grootste kenmerk van een weg verloren is: het verbinden van plekken en mensen.

CURDIN TONES & FRANK MÜLLER | Out of Myself / Fuori di testa (2019)

Beeldend kunstenaar Curdin Tones en politicoloog Frank Müller verrichten artistiek onderzoek naar de samenhang tussen intimiteit en openbaarheid. De openbare ruimte suggereert een publieke manier van leven: rondhangen, onverwachtse ontmoetingen met vreemden, etc. Echter vraagt de openbare ruimte niet vanzelfsprekend om interesse in de omgang met de ander. In hun deelname aan Exploded View stellen Tones en Müller de samenhang tussen een speciale kaart, zijn gebruikers en de parkomgeving als een dynamische assemblage voor. De kaart stimuleert intersubjectiviteit en biedt multifunctioneel gebruik, waardoor een voortdurende decentralisatie van het zelf in de sociaal-materiële omgeving van een park mogelijk wordt.

LEONID TSVETKOV | Desire Lines (2019/2020)
Beeldend kunstenaar Leonid Tsvetkov is geïnteresseerd in de concepten “landschap” en “territorium”, en dan met name in de invloed van menselijk handelen op de grens ertussen. Hij bekijkt het concept “grens” in fysieke zin, maar ook met een sociale en conceptuele bril. In Exploded View onderzoekt hij hoe paden en wegen functioneren als tekensysteem voor besluitvorming. Netwerken van paden en wegen zijn het tastbare resultaat van een soort alternatieve geschiedenis van de wereld. Op die manier beschouwd, zijn paden weliswaar gemaakt door de mens, maar had het landschap ze hiertoe reeds voorbestemd, in afwachting van omstandigheden die de mens uitnodigden een gebied te doorkruisen.

TRANSFUSIONI: Silvia Stucky, Jacopo Benci, Paola Romoli Venturi
Beeldend kunstenaars Silvia Stucky, Paola Romoli Venturi en Jacopo Benci werken onder het project Transfusioni in Rome. Het project, bedacht en begeleidt door curator Anna D’Elia in samenwerking met kunstenaar Tomaso Binga (Bianca Menna), heeft als doel om ‘transfusies’ van ideeën, plaatsen, contexten en onderwerpen tussen Italiaanse en buitenlandse kunstenaars van verschillende achtergronden en praktijken en bevorderen en stimuleren.

SILVIA STUCKY | Like flowing water & The secret of plants (2019)
Silvia Stucky is geïnteresseerd in de cyclische repetitie van het ritme van de natuur en haar oneindige diversiteit. De wereld gaat voorbij. Op het eerste gezicht lijkt het dat de Via Appia gebruikt wordt om te wandelen, joggen, fietsen, paard te rijden en om honden uit te laten. De monumenten, stand-beelden, antieke fragmenten tonen hun immobiliteit, terwijl er omheen mensen, planten, licht en lucht bewegen en juist veranderlijk zijn. Deze thema’s komen samen in Stucky’s tekeningen en video-werk, met een geluidscollage van Alvin Curran (On The Roads, voor Deutschland Radio Kultur, 2007).

PAOLA ROMOLI VENTURI | BASOLO’s View (2019)
Het BASOLO’s View project start vanuit het vulkanische gesteente basalt, dat de Via Appia Antica bij Rome vormt. Paola Romoli Venturi creëert een exploded view van de Via Appia in verschillende fysieke, historische en conceptuele richtingen naar Rome naar Brindisi. Romoli maakte muzieknotaties van verschillende delen van de weg waar de basaltblokken liggen, en nodigde muzikanten uit om de partituur te spelen. Deze BASOLO’s sound vormt de basis voor haar performatief werk, waarin zij het publiek actief betrekt.